Print

.ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΦΥΛΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ.
ΕΓΧΩΡΙΕΣ - ΝΤΟΠΙΕΣ ΦΥΛΕΣ
1. ΤΟ ΠΡΟΒΑΤΟ ΦΡΙΖΑΡΤΑ (ΚΛΙΚ)
3. ΤΟ ΠΡΟΒΑΤΟ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
4  Το ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΙΚΟ ΠΡΟΒΑΤΟ
5. ΤΟ ΠΡΟΒΑΤΟ ΤΗΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ

ΞΕΝΕΣ ΦΥΛΕΣ
1. ΤΟ ΦΡΙΣΛΑΝΔΙΚΟ ΠΡΟΒΑΤΟ( Γερμανικό) (ΚΛΙΚ)
2. ΤΟ ΠΡΟΒΑΤΟ ΛΑΚΟΝ (ΚΛΙΚ)
3. ΤΟ ΠΡΟΒΑΤΟ AWASSI (ΚΛΙΚ)
4. TO ΠΡΟΒΑΤΟ ASSAF (ΚΛΙΚ)

Α.ΕΓΧΩΡΙΕΣ ΦΥΛΕΣ

1.Η φυλή ΦΡΙΖΑΡΤΑ- το πρόβατο της Άρτας 

Η ΦΡΙΖΑΡΤΑ,
Έχει εξαπλωθεί σε κάθε γωνιά της Ηπείρου και αποτελεί σήμερα την κυρίαρχη φυλή σε καθαρόαιμη ή υβριδική μορφή. 
Και είναι αυτή η κυριαρχία που την κατατάσσει στη πρώτη γραμμή του κατάλογου απογραφής των φυλών της περιοχής..
Πέραν της ολικής κυριαρχίας δικαιούται αυτή την πρωτιά και δια τον επιπρόσθετο λόγο:
Από την στιγμή που άρχισε να εξαπλώνεται από χωριό σε χωριό, τότε άρχισε να «λαδώνει και το άντερο» του επί πολλές χιλιετίες περιφερόμενου-νομάδα Ηπειρώτη προβατοτρόφου..
Είναι λοιπόν η φυλή που επέβαλε ριζική αλλαγή στον τρόπο ζωής των Ηπειρωτών κτηνοτρόφων αφού τους εξανάγκασε:
να βγάλουν ρίζες,
να φυτρώσουν και
να καρπίσουν,
σε ένα συγκεκριμένο τόπο και όχι να περιφέρονται από τσαντίρι σε τσαντίρι.
Στις αρχές της δεκαετίας του 70 στον κάμπο Άρτας και στην περιοχή Φιλιππιάδας ύστερα από επίπονες και άοκνες προσπάθειες ενός και μοναδικού επιστήμονα , του ζωοτέχνη Γιάννη Γκατζήμα,
επετεύχθη η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ μιας συνθετικής φυλής,
η οποία με βάση τα δεδομένα της εποχής ήταν η πιο παραγωγική φυλή της Μεσογείου.
Είναι η φυλή που ο δημιουργός της είχε ονομάσει:
«Το Φριζλανδόμορφο Πρόβατο της Άρτας(Frizarta)»,
που προήλθε ύστερα από συνεχείς διασταυρώσεις μιγάδων προβάτων ντόπιων φυλών με κριάρια της φυλή Friesian, τα οποία εισήχθησαν από την Δυτική Γερμανία, εξ ου και το όνομα Frizarta. (Friesian –Arta), το οποίο επικράτησε πλήρως
O γράφων έζησε από κοντά όλη την διαδρομή και την εξάπλωσή της νέας φυλής στον χώρο της Ηπείρου,
διότι ο ακούραστος ζωοτέχνης-που ξημεροβράδιαζε στους στάβλους και τις στάνες
ζητούσε συνεχώς και επίμονα κτηνιατρική βοήθεια για τα μεγάλα προβλήματα:
προσαρμογής, νοσηρότητας και διατροφής που αντιμετώπιζε η νέα φυλή στα πρώτα βήματα της.
Με την επίλυση τους-χρειάστηκε μια δεκαετία για αυτό- η εξάπλωση της σε όλη την Ήπειρο ήταν αστραπιαία και καθολική.
Στην περιοχή αυτή εκτρέφονταν διάφορες γραμμές προβάτων που είχαν προέλθει από τις κατά καιρούς συζεύξεις προβάτων των φυλών: Χίου, Ζακύνθου, Βλάχικης, Καραγκούνικης, Κατσικά Ιωαννίνων, Σαρδηνίας . 
Σε επιλεγμένα κοπάδια με τέτοια πρόβατα πολυβρίδια-μιγάδες το ΚΕΓΕ Άρτας από το 1970 άρχισε 
να εφαρμόζει τεχνητή σπερματέγχυση με σπέρμα κριών που εισήχθησαν από Ανατολική Φρισλανδία
με αρχικό στόχο την ποιοτική βελτίωση της προβατοτροφίας του κάμπου.
Τα πρώτα αποτελέσματα από της F1 προβατίνες ήταν πολύ ενθαρρυντικά γεγονός που παρακίνησε τον υπεύθυνο ζωοτέχνη να εφαρμόσει συγγενικές συζεύξεις ύστερα από διαδοχικές διασταυρώσεις μεταξύ επιλεγμένων κριών και προβατίνων .
Οι αυστηρά προγραμματισμένες διασταυρώσεις γίνονταν μεταξύ ζώων της ίδιας γενιάς,(ξεχωριστά για την F1,F2,F3,F4, F5,F6 ).
Και ακολουθούσε συνεχής και επισταμένη επιλογή:
για τα παραγωγικά,
τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά,
για τη προσαρμοστικότητα στις αντίξοες συνθήκες
και την αντοχή στις ενδημούσες ασθένειες της περιοχής.
Με την προγραμματισμένη προώθηση αυτών των ζώων σε δημιουργικούς παραγωγούς με το πέρασμα του χρόνου αναπτύχθηκε ένας ομοιογενής πληθυσμός προβάτων, τα οποία από το 1982 αναγνωρίστηκαν από το Υπουργείο Γεωργίας ως μια καινούργια φυλή, η φυλή της Άρτας.
Κατά τον Γκατζήμα (1986), 
H Φριζάρτα περιέχει αίμα Ανατολικής Φρισλανδίας (50%), Χιακής φυλής (25%)
και με επιφύλαξη το υπόλοιπο 25% προέρχεται από τις αβελτίωτες και βελτιωμένες εγχώριες φυλές (Βλάχικη, Καραγκούνικη, Ζακύνθου,Σαρδηνιας κλπ.)
Χωρίς να μπορεί να εκτιμηθεί ακριβώς το ποσοστό αυτών στο γονιδίωμα της νέας φυλής.
Η γαλακτοπαραγωγή ανέρχεται σε 330 κιλά και η πολυδυμία σε 1,92 αρνιά.
Στο Σταθμό Γεωργικής Έρευνας Ιωαννίνων:
Διασταύρωσαν το ορεινό πρόβατο της Ηπείρου με κριάρια F1 (frizarta-Χιώτικο)
με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί και να επικρατήσει ένας ομοιόμορφος πληθυσμό,
του οποίου η γενετική δομή είναι 25% Άρτας, 25% Χίου και 50% ορεινό Ηπείρου.
Αυτός ο πληθυσμός συνδυάζει την ανθεκτικότητα και τη γονιμότητα της ορεινής φυλής με την υψηλή παραγωγικότητα των φυλών βελτιωτών.
Τα αρνιά του εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερα βάρη και ρυθμό ανάπτυξης από τα καθαρόαιμα της ορεινής Ηπείρου,
χωρίς βεβαίως να υστερούν στην ποιότητα του σφαγίου.
Η γαλακτοπαραγωγή για το συνθετικό πληθυσμό ανήλθε σε 159 κιλά σε 220 ημέρες,
σημαντικά μεγαλύτερη από την ορεινή φυλή Ηπείρου(105 κιλά)….
Η φυλή της Άρτας έχει χρησιμοποιηθεί και χρησιμοποιείται ευρέως:
1.για την αναβάθμιση ντόπιων πληθυσμών σε πολλές περιοχές της χώρας.
2.σε διάφορες διασταυρώσεις για τη δημιουργία νέων συνθετικών φυλών με πολύ καλά αποτελέσματα .
3.Από προβατοτρόφους ημιορεινών περιοχών με ημιεκτατικό σύστημα εκτροφής
για να αναβαθμίσουν τα ποιμνιά τους με ΣΗΜΑΝΤΙΚΆ αποτελέσματα αΦού η γαλακτπαραγωγή σε πολλές περιπτώεις
ξεπέρασε τα250 κιλά και η πολυδυμία τα 1,7 αρνιά.
Η βιομηχανία γάλακτος ΔΩΔΩΝΗ και τα πρόβατα ΦΡΙΖΑΡΤΑ: 
Αποτέλεσαν τους πιο συμπαντικούς παράγοντες που συνέβαλαν στη στροφή πολλών παραγωγών προς τα πρόβατα γαλακτοπαραγωγής, η αποδοτικότητα των οποίων (σε ορισμένα κοπάδια) είχε φθάσει στα 350-400 κιλά γάλα ανά ζώο.
Η συνεταιριστική βιομηχανία ΔΩΔΩΝΗ έκανε μεγάλο αγώνα για να απεγκλωβίσει τους παραγωγούς εκμετάλλευση τυροκόμων οι οποίοι αποτελούσαν τους οικονομικούς δυνάστες για πολλούς αιώνες( δεκαετία 70).
Απαλλαγμένοι πλέον οι παραγωγοί από την υπερεκμετάλλευση άρχισαν να ελπίζουν για κάτι καλύτερο στη ζωή τους και οι πιο προοδευτικοί άρπαξαν την ευκαιρία της ελπιδοφόρου εμφάνισης της νέας φυλής.
Τόλμησαν.
Την έβαλαν στο κοπάδι τους και πέτυχαν.
Οι παραγωγοί του κάμπου ήταν οι πρώτοι που το επιχείρησαν
και όταν διαπίστωσαν ότι μπορούν να τα βγάλουν πέρα ακόμα και χωρίς δεκάρα εξισωτικής ενίσχυσης, επένδυσαν στο κλάδο αυτοβούλως και χωρίς καμία κρατική ενίσχυση, συμβολή ή καθοδήγηση .
Κατά καιρούς οι πιο προοδευτικοί παραγωγοί έκαναν αρκετές διασταυρώσεις FRIZARTA με διάφορες φυλές.
Η πιο επιτυχημένη υπήρξε η διασταύρωση της με ορισμένες γραμμές της φυλής Χίου.
Τα αποτελέσματα ήταν παραπάνω από θαυμάσια καθώς οι F1 θυγατέρες ξεπέρασαν τον μέσο όρο των δύο φυλών.
Όμως η κατάσταση παρέμεινε εκεί χωρίς καμία προσπάθεια από μέρους των γενετιστών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για περαιτέρω βελτίωση.
Δεν υπήρχε ούτε ένα υποτυπώδες γενετικό κέντρο που θα μπορούσε να βοηθήσει και να κατευθύνει τους εν πολλής επιτυχημένους εμπειρικούς αυτοσχεδιασμούς των παραγωγών.
Ενας έλληνας επιστήμονας, αλλά ακούραστος εργάτης, τελείως μόνος ξημεροβράδιαζε στα κοπάδια του Κάμπου της Άρτας και μας κληροδότησε αυτό το επίτευγμα – πραγματικό θαύμα για τα ελληνικά δεδομένα.
Και είναι κρίμα για την ελληνική ζωοτεχνική επιστήμη- αν φυσικά υπάρχει- που αγνοεί τελείως το όνομά του. Αυτός είναι ο αείμνηστος, για τους προβατοτρόφους φυσικά, Γιάννης ΓΚΑΤΖΗΜΑΣ

Βασίλης Γκάρτζιος.

2.H ΦΥΛΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ, "Το Χιώτικο πρόβατο"

Μεγαλόσωμο πλατύουρο πρόβατο με κοιτίδα τη νήσο Χίο. Ο τρόπος και ο χρόνος δημιουργίας του είναι άγνωστος. Εικάζεται ότι προήλθε από τη διασταύρωση ντόπιων λεπτόουρων προβάτων με μικρασιατικά πλατύουρα αναμικτόμαλλα πρόβατα.. Κάποιες πηγές υποθέτουν ότι είναι το αποτέλεσμα της διασταύρωσης ανάμεσα σε τοπικά πρόβατα του νησιού Χίος και φυλών από την Ανατολία, πιθανόν οι φυλές Kivircik και Daglic.. Σήμερα εκτρέφεται κυρίως στη Μακεδονία (νομοί Χαλκιδικής, Θεσσαλονίκης, Ημαθίας και Πέλλας).
Ο χρωματισμός είναι λευκός με χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες στο πρόσωπο, τα αυτιά, τα άκρα και την κοιλιακή χώρα. Ομοιόμαλλο. Μήκος ουράς: 31 εκατοστά. Πλάτος ουράς: 10 εκατοστά (ημιπλατύουρο). Κεφαλή κωνική με μακρύ πρόσωπο. Αυτιά μεγάλου μεγέθους, ημικρεμάμενα. Άκρα ιδιαίτερα υψηλά, ευαίσθητα σε ανώμαλες επιφάνειες.
Το ώριμο βάρος των προβατίνων είναι συνήθως 48-70 κιλά και των κριαριών είναι 65-90 κιλά με διακυμάνσεις από περιοχή σε περιοχή.
Η πολυδυμία της φυλής είναι υψηλή και κυμαίνεται από1,44 μέχρι 1,70 κατά πρώτο τοκετό και από 1,70 έως 2,0στους επόμενους.
Η γαλακτοπαραγωγή επίσης κυμαίνεται από 160 έως 300 κιλά γάλα , ενώ το Κέντρο
Γενετικής Βελτίωσης Θεσσαλονίκης την ανεβάζει 244 κιλά κατά μέσο όρο την πολυδυμία σε 1,80 αρνιά ανά προβατίνα.
Όμως δίπλα στα καλά παραγωγικά και αναπαραγωγικά χαρακτηριστικά συνυπάρχουν αρκετά μειονεκτήματα, όπως η παχιά ουρά με τη δυσμενή επίδραση στην ποιότητα του σφαγίου, η ανομοιομορφία του μαστού, η μειωμένη ανθεκτικότητα σε δύσκολες συνθήκες περιβάλλοντος, η έλλειψη προσαρμοστικότηταςσε συνθήκες βόσκησης και η μη ικανοποιητική ποιότητα σφαγίου.
Το Χιώτικο πρόβατο χρησιμοποιείται ευρέως για διασταυρώσεις με άλλες εγχώριες φυλές για τη βελτίωση των παραγωγικών και αναπαραγωγικών παραμέτρων των ντόπιων φυλών την παραγωγή υβριδίων γονάδων που συνήθως παρουσιάζουν αποδόσεις κατά πολύ μεγαλύτερες του μέσου όρου των γονέων . Παρουσιάζουν δηλαδή αύξηση της γαλακτοπαραγωγής, αύξηση της πολύ και της πολυδυμίας με πολύ ελάχιστη ή ανύπαρκτη βελτίωση της ποιότητας του κρέατος. Όμως ύστερα από προσωπική εμπειρία από αρκετά κοπάδια στην περιοχή της Φιλιππιάδας τα διαστατωμένα αρνιά F1 των φυλών Φριζάρτα και Χιώτικης παρουσίασαν πάρα πολύ καλή ποιότητα κρέατος.
Διασταυρώσεις της φυλής Χίου έγιναν και με άλλες φυλές ιδίως στο εξωτερικό και ιδίως στην Τουρκία και στην Κύπρο όπου την διασταύρωσαν με την φυλή awassi αλλά και στην Αίγυπτο με ντόπιες φυλές και τα αποτελέσματα αναφορικά με την γαλακτοπαραγωγή ήταν πάρα πολύ καλά Στη δικά μας περιοχή έγινα κατά καιρούς διασταυρώσεις από τους παραγωγούς χωρίς βεβαίως καμία καθοδήγηση σε πρόβατα υβρίδια Frisarta και χιώτικης με κριάρια awassi με επίσης αρκετά καλά αποτελέσματα
Στην πεδινή περιοχή της Άρτας, στα τέλη της δεκαετίας του 1960,άρχισαν να διασταυρώνουν πρόβατα της περιοχής σε επίπεδο εκτροφών, αρχικά με κριούς των φυλών Χίου, Καραγκούνικης και Σαρδηνίας και στη συνέχεια με κριούς Φρισλανδίας. Οι μιγάδες της F1 γενεάς γονιμοποιήθηκαν με διασταυρωμένους κριούς και στα παράγωγα εφαρμόσθηκε επιλογή στις παραγωγικές και φαινοτυπικές ιδιότητες. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας ομοιογενής πληθυσμός προβάτων, ο οποίος από το 1982 αναγνωρίσθηκε ως μια καινούργια φυλή, η φυλή της Άρτας (Φριζαρτα). Γεγονός που σημαίνει ότι το χιώτικο πρόβατο μετά το φρισλανδικό αποτέλεσε την βάση για την δημιουργία της Φριζάρτα αφού σύμφωνα με τον κύριο δημιουργό της τον ζωοτέχνη Γιάννη Γκατζίμα συμμετέχει στην σύνθεση της κατά 25%.
3.To ΠΡΟΒΑΤΟ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

 

Πρόκειται για ένα μεγαλόσωμο πρόβατο με λευκό χρωματισμό αναμικτόμαλλο και με ικανοποιητικές αποδόσεις διότι σε ορισμένα κοπάδια απόδοσή του σε γάλα προσέγγισε τα 250 κιλά και δείκτη πολυδυμία είναι 1,80-1,90. 
Τα μονόδυμα αρνιά έχουν σωματικό βάρος στη γέννησή τους 4-4,6 κιλών και σε ηλικία 60 ημερών αγγίζουν τα 25 κιλά.Τα δίδυμα έχουν σωματικό βάρος 4 στη γέννηση και 16 κιλών στις 60 ημέρες.
·Στη περιοχή στους νομούς Πρέβεζας και Άρτας κατά καιρούς αρκετοί παραγωγοί έχουν χρησιμοποιήσει κριάρια της φυλής στα φρισλανδόμορφα πολυβριδικά κοπάδια τους με αρκετά καλά αποτελέσματα σύμφωνα με τις δηλώσεις και παραδοχές των παραγωγών των ίδιων χωρίς βεβαίως να γίνουν κάποιες μετρήσεις..
·Καταγράφοντας την προσωπική εμπειρία από αρκετά κοπάδια εδώ και τριάντα χρόνια χρόνια μπορώ να πω ότι :
.δεν βρέθηκε ούτε ένας παραγωγός, που δεν είχε μιλήσει με τα καλύτερα λόγια για τις αποδόσεις των πολυβριδίων αμνάδων( ποσοστό μικρότερο του 50%) χωρίς να παρατηρηθούν προβλήματα προσαρμογής…
.Με τούτο σαν δεδομένο, το πρόβατο Ζακύνθου τουλάχιστο στους προαναφερθέντες νομούς θα μπορούσε να συμβάλει πολύ ευεργετικά στη γενετική σύνθεση του ζωικού πληθυσμού..
Ποτέ δεν είναι αργά

              

4. ΤΟ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΙΚΟ ΠΡΟΒΑΤΟ

  

                               

Πρόκειται για την ελληνική φυλή,
με τον περισσότερο ζωικό πληθυσμό -πάνω από 200.000 κεφαλές
σε αμιγώς καθαρόαιμη μορφή,
ενώ οι υβριδικοί της απόγονοι ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια ανά την χώρα.
Είναι φυλή που διαμορφώθηκε,
ευδοκίμησε
και εξακολουθεί να επιβιώνει στους Θεσσαλικούς κάμπους
και τις κορυφογραμμές τις Πίνδου( περιφορόμενη και περιπλανόμενη
ανά τους αιώνες τους νομάδες προβατοτρόφων της Θεσσαλίας).
Δεν θα ήταν υπερβολή να χαρακτηριστεί ως η τρίτη καλύτερη ελληνική φυλή
(μετά την Φριζάρτα και Χιώτικη) ,
η οποία αν είχε υποστεί μια κάποια ένταση επιλογής με την απλή καταγραφή
και εντοπισμό των κορυφαίων σε απόδοση προβατίνων και
την συνακόλουθη γονιδιακή διάχυση της μέσω της τεχνητής σπερματέγχυσης
στις κορυφαίες σε γαλακτοπαραγωγή προβατίνες όλης της Θεσσαλίας,
αυτή η φυλή θα βρίσκονταν σήμερα ανάμεσα στις κορυφαίες
γαλακτοπαραγωγικές φυλές της Μεσογείων..
Και τούτο διότι η ένταση επιλογής θα γίνονταν συνεχώς και για δεκαετίες
πάνω σε 200-300.000 πρόβατα και όχι στις λίγες χιλιάδες
όπως δηλαδή έγινε δηλαδή με την Φριζάρτα και την Χιώτικη..
Και δεν πρέπει να μας διαφεύγει:
ο Θεσσαλός και ο Ηπειρώτης προβατοτρόφος εδώ και χιλιάδες χρόνια
είναι δεμένος με τα πρόβατα ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
σε αντίθεση με τους δυτικοευρωπαίους ,
οι οποίοι ΤΩΡΑ προχωράνε με άλματα,
παρότι, μόλις, τα είκοσι τελευταία χρόνια στράφηκαν προς την παραγωγή γάλακτος ..
Αξίζει δε να τονιστεί ότι έχουν καταγραφεί και εξακολουθούν να καταγράφονται
προβατίνες με 400 και 500 ακόμη κιλά ,
οι οποίες χάνονται ανεκμετάλλευτες μέσα στο πλήθος της ανωνυμίας.
Είναι πλέον κοινός τόπος ότι η μέση γαλακτοπαραγωγή της φυλής ανέρχεται στα 190
ενώ η απόδοση σε καλά διαχειριζόμενες σύγχρονες μονάδες ξεπερνά τα 250 κιλά.
Επαναλαμβάνεται και εδώ αυτό που γίνεται επί δεκαετίες
και στις άλλες περιοχές της χώρας με την Φριζάρτα κα την Χιώτικη..
Η ίδια δηλαδή πρακτική, της πλήρους απραξίας…
Σε επίρρωση των παραπάνω ο γράφων ανακαλεί, από την προ 50 ετών 
αραχνιασμένη μνήμη του, την εντυπωσιακή για εκείνους τους καιρούς εμπειρία του,
όταν δηλαδή τα κατά πολλές χιλιάδες ετησίως Καραγκούνικα αρνιά (15-20 κιλων)
οδηγούνταν σε στάβλους της Φιλιππιάδας για πάχυνση με τελική κατάληξη
πάρα πολλών εξ αυτών, όχι στα σφαγεία, αλλά στα κοπάδια της περιοχής ως ΒΛΤΙΩΤΕΣ των ντόπιων φυλών.
Μια δεκαετία ήταν αρκετή να «μεταμορφωθεί» φαινοτυπικά και γονοτυπικά
όλος σχεδόν πληθυσμός του Βορειοανατολικού ορεινού όγκου του νομού Πρέβεζας..
Μετά από πολλούς αιώνες το ηπειρώτικο μπούτσικο υφίστατο την πρώτη γονιδιακή επιδρομή,
την οποία αποδέχθηκε με ευχαρίστηση και με επιτυχία
κάνοντας έτσι την πρώτη διαλεκτική υπέρβαση του εαυτού του.
Ήταν η απαρχή για την αποδοχή της δεύτερης και πιο επιθετικής εισβολής ,
ενός συνεχούς καταιγισμού,
από τα κριάρια και τις αρνάδες της ΦΡΙΖΑΡΤΑ !!

Β.Γκάρτζιος
23.4.2013

5. Η φυλή της Σκοπέλου – το Πρόβατο της Σκοπέλου..

sheep and crow

Είναι σταθεροποιημένη φυλή ,αποτέλεσμα αυστηρής επιλογής και στενής συγγενικής επιλογής, της οποίας  ο αριθμός των καθαρόαιμων προβάτων είναι πολύ μικρός και βαίνει συνεχώς μειωμένος..

Δεδομένου  ότι οι ατομικές αποδόσεις κυμαίνονται από 120 έως 300 - ο μέσος όρος στα 195- κιλά γάλα ανά γαλακτική περίοδο η φυλή θα μπορούσε να αξιολογηθεί και ενταχθεί στις φυλές εκείνες που έχουν την δυναμική των υψηλών αποδόσεων διότι θα μπορούσε να προφέρει πάρα πολλά σε ένα βελτιωτικό πρόγραμμα διασταυρώσεων παρά την δυσπροσαρμοστικότητα που παρουσιάζει στα διαφορετικά περιβάλλοντα.

Αν φυσικά συνυπολογιστούν η υψηλή πολυδυμία (1,85) και ο ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός τοκετών- 2 ανά έτος- δεν είναι υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι τα  οι  «γενετικοί σταθμοί» έχουν στην καβάνζα τους ένα αναξιοποίητο θησαυρό… 

Όταν όμως οι εν λόγω σταθμοί είναι λειτουργικά ανύπαρκτοι, αποτελεί χίμαιρα να  ζει κανείς με τις ουτοπίες του και να επιμένει να χτίζει στην άμμο παλάτια..

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι εκτός από  το πρόβατο της Σκοπέλου στα ίδια χώματα «βιώνει» , ζει και βασιλεύει και η θαυμάσια αίγα της Σκοπέλου , η καλύτερη ελληνική φυλή ..Και αυτό δεν είναι τυχαίο..

Αυτό το δίδυμο της Σκοπέλου  θυμίζει το Friesian δίδυμο: «πρόβατο-αγελάδα» της    

 Φρισλανδίας , τα οποίο έχει κατακλύσει τον κόσμο..

Η ελληνική πολιτεία αρκείται στο να «επιδοτεί με λίγα ψίχουλα  και να υμνολογεί» τους όσους ελάχιστους παραγωγούς διατηρούν καθαρόαιμες τις εναπομείνασες εγχώριες φυλές σαν τα διατηρητέα αρχαία μνημεία .

Πάντως οι Ισραηλίτες μέσα σε λίγα χρόνια δεν απογείωσαν μόνο σε ύψη δισθεώρατα τiς αποδόσεις του πρόβατου  των Βεδουίνων – το Αwassi – ΕΧΤΙΣΑΝ πάνω σε αυτό το ακόμα πιο παραγωγικό πρόβατο , το Αssaf…    

                                  

Β.ΞΕΝΕΣ ΦΥΛΕΣ 

1. Η φυλη Φρισλανδίας.

(The East Friesian -To Γερμανικό πρόβατο) 
Η φυλή Εast Friesian θεωρείται ως η πιο γαλακτοπαραγωγική στο κόσμο.
Η μέση παραγωγή ανέρχεται στα 450-500 κιλά γάλα ανά γαλακτική περίοδο 220-240 ημερών αλλά με χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπος και πρωτεΐνες : 5,5-6,5% και 5% αντίστοιχα.
Η μειωμένη περιεκτικότητα σε λίπος και πρωτεΐνες έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα των παραγόμενων τυριών.
Τα κύρια χαρακτηριστικά της φυλής :
.Ακέρατα ζώα και τα δύο φύλλα με λευκό μαλλί,
Πρόσωπο ,αυτιά και πόδια : γυμνά
Λεπτή και γυμνή ουρά: Αποτελεί το διακριτικό ανατομικό χαρακτηριστικό της φυλής διότι μοιάζει με την ουρά του ποντικού «rat-ουρά».
Η φυλή θεωρείται ως μία από τις γονιμότερες φυλές του κόσμου- οι αμνάδες είναι έτοιμες για αναπαραγωγή τον 7ο με 8ο μήνα από την γέννηση τους.
Πέραν του κύριου χαρακτηρισμού της ως γαλακτοπαραγωγικής φυλής υψηλών αποδόσεων μπορεί άνετα να της αποδοθεί και ο επιπλέον χαρακτηρισμός ως φυλής που συνεισφέρει πολλά και στην παραγωγή κρέατος.
Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλουν αποφασιστικά:
α. Η άριστη γονιμότητα
β. Η πολυδυμία
γ. Η υψηλή γαλακτοπαραγωγή επαρκεί ακόμα και για τρία αρνιά
δ. Η πολύ καλή αυξητική ικανότητα των αρνιών
ε. Οι επιτυχημένες διασταυρώσεις με τοπικές φυλές (ανά τον κόσμο και όχι μόνο στις χώρες της Μεσογείου).
στ.Η πολύ καλή ποιότητα κρέατος των αρνιών –υβριδίων, που προέρχονται από την διασταύρωση με κριάρια κρεατοπαραγωγικής κατεύθυνσης
Πρόκειται για πολύ «εξειδικευμένα» -ιδιόμορφα θα έλεγα- πρόβατα τα οποία δεν ευδοκιμούν:
.Σε θερμό και ξηρό κλίμα
.Κάτω από συνθήκες εντατικής εκμετάλλευσης και με αριθμό ζώων μεγαλύτερο των
30-40 κεφαλών.
.Κατά καιρούς έγιναν πολλές εισαγωγές αρσενικών και θηλυκών ζώων σε όλες σχεδόν της χώρες της Μεσογείου και παρατηρήθηκαν παντού τα ίδια προβλήματα προσαρμογής:
.Μεγάλη ευαισθησία σε ξηρά και θερμά κλίματα.
.Ιδιαίτερη ευπάθεια στο αναπνευστικό σύστημα,
.Σαρωτική θνησιμότητα κατά την προσβολή των ζώων από την πυροπλάσμωση.
.Μεγάλη θνησιμότητα των νεογέννητων αρνιών ( εντεροτοξικώσεις, διάρροιες, πνευμονικά, υποθερμικά, νόσος υγρού στόματος).
.Στη χώρα μας η πολυδυμία κυμάνθηκε μεταξύ 1,6 και 1,9 περίπου και γαλακτοπαραγωγή μεταξύ 180 (Ήπειρος) και 216 (Αττική) κιλών – παραγωγικοί δείκτες κατά πολύ χαμηλότεροι
Από εκείνους του τόπου καταγωγής αφού καταγράφηκαν αποδόσεις μέχρι 700 κιλά..
Παρ όλες τις αποτυχίες και δυσχέρειες προσαρμογής τα όσα απομεινάρια ήταν ικανά και επαρκή ώστε να προκαλέσουν ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ στις νέες πατρίδες!
1.Στη χώρα μας αποτέλεσε τον αποφασιστικότερο παράγοντα:
για την δημιουργία της νέας συνθετικής φυλής της χώρας , την ΦΡΙΖΑΡΤΑ
η οποία άλλαξε στη κυριολεξία τη μοίρα του ανά τους αιώνες περιπλανώμενου νομάδα Ηπειρώτη(Περισσότερα στη περιγραφή της φυλής Φριζάρτα)..
Σχεδόν σε όλες πεδινές περιοχές της Χώρας η διασταύρωση των κατά των τόπους φυλών με κριάρια Φρισλανδίας συνέβαλε αποφασιστικά να δημιουργηθούν διασταυρωμένα πρόβατα διαφόρων φαινοτύπων –με κυρίαρχο βεβαίως τον λευκό Φριζλανδόμορφο.
Κατ αυτόν τον τρόπο βελτιώθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό οι τοπικοί πληθυσμοί , οι οποίοι αποτελούν πλέον την παραγωγική βάση για πάρα πολλούς αγρότες.
Bεβαίως οι πληθυσμοί αυτοί είναι ανάκατοι και με χιόμορφα πρόβατα τα οποία προήλθαν από την διασταύρωση των ντόπιων προβάτων με το χιώτικο..
Αυτοί οι πληθυσμοί δεν ανήκουν σε καμία από τις αναγνωρισμένες φυλές αφού οι γενότυποι τους είναι αδιερεύνητοι και ως εκ τούτου άγνωστοι με συνέπεια να μη μπορούν να μπουν σε προγράμματα ελέγχου των αποδόσεων.
2.Στο Ισραήλ επέφερε ριζική ανατροπή στο κτηνοτροφικό πληθυσμό της περιοχής με παγκόσμια δυναμική και εμβέλεια διότι η γενόμενη σύζευξη της με την εγχώρια φυλή Awassi « γέννησε» την παγκοσμίως γνωστή συνθετική φυλή Αssaf . 
3.Στην Ισπανία η ισραηλίτικη Assaf υφίσταται διαδοχικά δύο διασταυρώσεις από δύο διαφορετικές φυλές και δημιουργεί την Assaf,E (Aσσάφ Ισπανίας) , η οποία ξεπέρασε κάθε προηγούμενο παραγωγικό δείκτη ..Εδώ το ποσοστό της γονιδιακής συμμετοχής της φρισλανδικής φυλής είναι πολύ μικρό. Είναι όμως ικανό να ανατρέψει τα παγκόσμια δεδομένα.

2. Η ΦΥΛΗ  ΛΑΚΟΝ   

Είναι η πολυπληθέστερη γαλακτοπαραγωγική ράτσα της Γαλλίας. Βρίσκεται κάτω από συνεχές, εντατικό και πολύ εξειδικευμένο πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης ως προς την αύξηση του ετησίως παραγόμενου γάλακτος αλλά και ως προς την βελτίωση των ποιοτικών του χαρακτηριστικών ( λίπος , πρωτεΐνες)..

Η επιτυγχανόμενη βελτίωση ανέρχεται στο 2,4% ετησίως!!!!
Καμία άλλη φυλή του κόσμου δεν βρίσκεται σε τόσο μακρόχρονη, τόσο εντατική και τόσο αποτελεσματική επιλογή γενετικής βελτίωσης …
Η ένταση της επιλογής - εκτός από τα προαναφερθέντα γαλακτοπαραγωγικά χαρακτηριστικά - επικεντρώθηκε επίσης στη διάπλαση και διαμόρφωση ενός μαστού ευπροσάρμοστου και πολύ λειτουργικού στο άρμεγμα με μηχανή. 
Τούτο είχε σαν αποτέλεσμα να δυσχεραίνει αφάνταστα τους παραγωγούς που επιχειρούν άρμεγμα με το χέρι, πολλές φορές -ιδιαίτερα δε στις πρωτότοκες- το άρμεγμα καθίσταται αδύνατο..
Αυτή την δυσχέρεια στο άρμεγμα με το χέρι πρέπει να έχουν πάντοτε υπόψη τους
οι παραγωγοί πριν αποφασίσουν να διασταυρώσουν τα πρόβατα τους με κριάρια Λακών .
Αξίζει επίσης να σημειωθούν :
•Η μέση γαλακτοπαραγωγή για άρμεγμα 210 ημερών κυμαίνεται από 350 έως 450 κιλά , ενώ στις TOP μονάδες υπερβαίνει τα 500 κιλά .
•Η μέση λιποπεριεκτικότητα υπερβαίνει το 7% και
•Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες φτάνουν στο 5.5%.
Όμως δίπλα στα «πολλά καλά » συνυπάρχουν και τα άσχημα και ανεπιθύμητα της φυλής :
•Κάθε χρόνο πρέπει να αντικαθίσταται το 25% του ζωικού πληθυσμού διότι μετά την τέταρτη γαλακτική περίοδο η παραγωγή γάλακτος μειώνεται δραματικά.
•Για να επιτευχθεί το μάξιμουμ των αποδόσεων απαιτούν υψηλού επιπέδου
Ζωοτεχνική και κτηνιατρική διαχείριση.
Βλέπε :  EΝΑ  ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:  ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  
                ΚΛΙΚ στη στήλη: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ

Β.Γ 

25.4.2013

3.Η φυλή Awassi- Αβάσσι 



Νομαδική φυλή της ομάδας παχύουρα- μακρύουρα , η οποία εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε δια μέσω των αιώνων ως η πλέον γαλακτοπαραγωγική φυλή των χωρών της μέσης Ανατολής για να βρει βεβαίως την παραγωγική της απογείωση της κατά τα τέλη του 20ου αιώνα για να αρχίσει από εκεί η εξάπλωση της σε πολλές χώρες..
Η μέση απόδοση της παραγωγή γάλακτος υπερβαίνει τα 300 κιλά γάλα και λιποπεριεκτικότητα 7 % και αρμεκτική περίοδο 210 ημέρες.
Πρόκειται για πολύ «συνεργάσιμη» με τον παραγωγό φυλή:
· Πολύ ήμερη με τον άνθρωπο
· Αρμέγεται πολύ εύκολα και με τα χέρια και με τη μηχανή σε ελάχιστο χρόνο που δεν υπερβαίνει τα 2 λεπτά
· Είναι φυλή της βοσκής του βουνού και του κάμπου χωρίς βεβαίως να παρουσιάζει προβλήματα στην εντατική εκτροφή.

Το χρώμα της ποικίλλει από άσπρο έως καφέ ενώ το κεφάλι και τα πόδια έχουν πάντοτε καφέ χρώμα.
Όλα τα αρσενικά έχουν κέρατα ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των θ υλικών δεν έχει..
Τα όποια AWASSI έχουν εισαχθεί στη χώρα μας προέρχοτναι κυρίως από την Ισπανία και όχι από το Ισραήλ.

                                  4.Πρόβατα Assaf

  Η φυλή Ασσάφ είναι επίτευγμα και δημιούργημα των Ισραηλιτών κατά την διάρκεια του δεύτερου μισού του 20 αιώνα.. 

Προήλθε από διασταύρωση της φυλής Awassi με κριάρια της γαλακτοπαραγωγικής East Friesian με αρχικό στόχο να βελτιωθεί η γονιμότητα και να αυξηθεί η γαλακτοπαραγωγή της τοπικής φυλής..
Ενα ΤΕΛΙΚΟΣ συνδυασμός αίματος 3/8 East Friesian και 5/8 Awassi πλήρως σταθεροποιημένος παρήγαγε την φυλή Ασσάφ με αποτελέσματα που ξεπέρασαν τους αρχικούς στόχους πέραν από κάθε προσδοκία.
Η ετήσια παραγωγή του γάλατος υπερβαίνει πλέον τα 450 κιλά
Η γονιμότητα ήταν αξιοσημείωτη . Δίδει τρεις τοκετούς ανά διετία..
Η προσαρμοστικότητα της επίσης καθότι αποδίδει τα μέγιστα εξ ίσου καλά σε κάθε είδους εκμετάλλευση : εντατική, ημιεντατική και εκτατική.
Στην χώρα μας δεν έχουν εισαχθεί πρόβατα ΑΣΣΑΦ Ισραήλ λόγω απαγόρευσης από την Ε.Ε και όχι επειδή δεν πωλούν οι Ισραηλίτες..

                                      

 5.Πρόβατα ASSAF.E -Ασσάφ Ισπανίας


                         


Aπο το ιστολογιο των εκπροσώπων (στη χώρα μας) της Ισπανικης ομοσπονδίας Assaf,s αναδημοσιεύουμε :
"Η Φυλή ΑSSAF.E δημιουργήθηκε στην Ισπανία από τη διασταύρωση προβατίνων Castellana ή Churra (φυλές Ισπανίας)
με αρσενικά ASSAF (φυλή Ισραήλ), στη συνέχεια το F1 αποτέλεσμα της διασταύρωσης αυτής το διασταυρώσανε με αρσενικό της φυλής MilschschaF
και έτσι δημιούργησαν το ASSAF.E.
Σταθεροποιημένη πλέον φυλή, με αναγνωρισμένη ομοσπονδία, με γενεαλογικά βιβλία και διατήρηση αρσενικών γεννητόρων υψηλότατης γεννετικής αξίας
στο κέντρο γεννετικής βελτίωσης Βορείου Ισπανίας στην Castilla y Leon".
Από την παραπάνω περιγράφή συμπεραίνται ότι δύο Ισπανικές φυλές υπεισέρχονται στην όλη αναπαραγωγίκή διαδικασία για να δημιουρήσουν μια ριζικά νέα γραμμή(φυλή) Assaf στην
οποία το Ισραηλίτικο Ασσάφ πρέπει να συμμετέχει σε ποσοστά κάτω του 40%.
Οι δύο όμως φυλές είναι φαινοτυπικά κατοπτρικά αντίγραφα η μιά της άλλης,είναι δηλαδή φαινοτυπικά παναομοιότυπες..
Παρατηρείται η ίδια φαινοτυπική ταύτηση Φριζάρτας και East Friesian(Γερμανική).
Σύμφωνα με αυτά τα γραφόμενα οι δύο φυλές(Ασσαφ Ισραήλ και Ασάφ Ισπανίας γεενοτυπικά ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ πολύ.
Από  ιστολόγιο αντιγράφουμε ;
"Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 εισήχθησαν, σε μία κτηνοτροφική μονάδα στην Λεόν, 
παρτίδες θηλυκών και αρσενικών Ασσάφ από το Ισραήλ,
που διαμόρφωσαν τον αρχικό πυρήνα της φυλής στην Ισπανία.
Η διαδικασία της βελτίωσης της φυλής συνεχίστηκε με μεγάλη ένταση,
με αποτέλεσμα σήμερα το Ασσάφ να θεωρείται
ως το πιο γαλακτοπαραγωγικό πρόβατο της Ευρώπης,
σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Καταγραφής Ζώων,
και στην Ισπανία να αριθμούνται συνολικά 98.000 Ασσάφ
σε 126 κτηνοτροφικές μονάδες."
Τόσο στο κείμενο τούτο όσο και σε κείμενα άλλων ιστολογίων αναγράφεται ότι:
η διαδικασία βελτίωσης της φυλής συνεχίστηκε με μεγάλη ένταση..
Πουθενά όμως δεν διαβάβουμε την παρέμβαση ντόπιων φυλών.
Όποια και αν είναι η γενετυπική σύνθεση της φυλής πρέπει να επισημανθεί ότι:
από ομολογίες αρκετών παραγωγών που έχουν πομηθευτεί ζώα Ασάφ οι αποδόσεις τους σε γάλα ξεπερνούν τα 400 κιλά χωρίς βεβαίως να λείπουν και εκείνοι που δηλώνουν ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΜΕΝΟΙ ..
Βεβαίως αυτή η απογοήτευση με κανένα τρόπο δεν υποδηλεί ότι η φυλή δεν ΑΞΙΖΕΙ..
Απλως επαληθεύει τον κανόνα : Υπάρχουν Ασάφ που αξίζουν και Ασάφ για το σφαγείο, όπως ακριβώς υπάρχουν ΦΡΙΖΑΡΑ που αξίζουν και Φριζάρτα που δεν κάνουν για αναπαραγωγή..
Έπιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι όλα τα Ασάφ που έχουν εισαχθεί και εισάγονται στη χώρα μας είναι ASSAF,S και όχι ΑΣΣΑΦ Ισραήλ...
   Β.Γ
30.4.2013