Print
 
 
 .Αίγα 
.Κατσίκα,
.Γίδα,
Φαίνεται ότι οι φράσεις :
 .Τι λες βρε γίδι;
 .Που πας βρε γίδι;
 .Τι θες βρε γίδι;
Επειδή απηχούν ένα μη παρεξηγήσιμο βαθμό
αφέλειας ή κουταμάρας,
βλακείας ή ηλιθιότητας
και αποσκοπούν στο:
.να επαναφέρουν τον «κατηγορούμενο» στη τάξη και
.όχι να τον προσβάλουν ή
.να τον μειώσουν
ΠΡΕΠΕΙ να έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στο:
.να επικρατήσει
.και να επιβληθεί το «γιδο-»
ως πρώτο συνθετικό στα γιδοπρόβατα,
παρά τις επίμονες προσπάθειες των νεοελλήνων
γλωσσολόγων της αρχαιολατρίας..
να εξελληνίσουν την ονομασία.
H κυριαρχία της λαϊκής γλώσσας είναι ολοκληρωτική :
.Το αρσενικό γίδι :
 Είναι πασίγνωστο ως τράγος
 με όλα τα συμπαρομαρτούντα…
.Το κατσίκι:
 Αναφέρεται στα νεογέννητα αρσενικά και θηλυκά
.Το βετούλι-βούλα:
 στα αρσενικά-θηλυκά 12 –24 μηνών.
Οι χρωματισμοί παίζουν αποφασιστικό ρόλο 
στις ιδιαίτερες ονομασίες
κάθε γίδας,
κόρμπα ή γκόρμπα.... : η μαύρη κατσίκα
γκιόσα ή γκέσα......... : η μαύρη με ασπροκίτρινη κοιλιά
μπάρτσα .................. : η ασπρόμαυρη
κανούτα .................. : η σταχτιά
κανέλλα ή γκάλπινη... : η καφετί
φλώρα ................. ....: η άσπρη
Οι Κατσίκες και το…. κατσικίσιο γάλα : 
 Oι αίγες, 
Είναι τα μικρότερα
γαλακτοπαραγωγά μηρυκαστικά του πλανήτη,
Σε όλο τον πλανήτη:
-Εκτρέφονται:
.περισσότερα από 450 εκατομμύρια κεφαλές
-Παράγονται:
.4,5 εκατομμύρια τόνοι γάλα ετησίως
.1,2 εκατομμύριο τόνοι κατσικίσιο κρέας.
-Εκατομμύρια άνθρωποι:
καταναλίσκουν αποκλειστικά κατσικίσια γάλα και τα παράγωγά του.
-Το γίδινο γάλα αποτελεί:
.την βασική διατροφή αμέτρητων εκατομμυρίων ανθρώπων στις αγροτικές
και υπανάπτυκτες χώρες…
 -Η κατσίκα είναι:
.η «αγελάδα του φτωχού και του αδύναμου»
.διότι είναι το μόνο παραγωγικό ζώο που μπορεί να επιζήσει στις πιο
άγονες και απόκρημνες περιοχές του κόσμου,
.διότι είναι το μόνο παραγωγικό ζώο που σκαρφαλώνει στους θάμνους και
τα δένδρα για να βρει την τροφή που θα την μετατρέψει σε τόσο γάλα
όσο του επιτρέπουν οι γενετικές του καταβολές.
-Λίγες δεκαετίες πριν,
το κάθε ελληνικό νοικοκυριό της επαρχίας είχε:
.την δική κατσίκα του, την δική του αγελαδίτσα …την μικρή.
.απλή ανάμνηση για τους παλαιότερους αφού τώρα οι κατσίκες έχουν
υποκατασταθεί από τις προθήκες των φαρμακείων και των super markets
που διαλαλούν τα κονιοποιημένα γαλακτοπαρασκευάσματα των
βιομηχανιών τροφίμων..
-Παρ όλα αυτά,
το κατσικίσιο γάλα και τα προϊόντα του όχι μόνο:
.όχι μόνο δεν έχασαν το κοινό τους,
αλλά απεναντίας, βαίνει σταθερά ανοδικά η κατανάλωση
καθώς γίνονται ολοένα και πιο γνωστές οι ευεργετικές ιδιότητες τους
για τον ανθρώπινο οργανισμό.
-Γίνεται ιδιαίτερη χρήση του γάλακτος και των προϊόντων του από :
·Τους υπερήλικες
·Τους ασθενείς
·Τα μωρά
·Τα παιδιά που είναι αλλεργικά στο γάλα της αγελάδας
ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΙΔΙΝΟ ΓΑΛΑ ΤΟΣΟ ΚΑΛΟ
ΟΣΟ …ΤΟ ΕΠΑΙΝΟΥΝ;
Η κατσίκα Αμάθεια με το πλούσιο γάλα της «μεγάλωσε και ανέθρεψε» τον Δία όλα τα χρόνια κρύβονταν στο σπήλιο της Κρήτης κυνηγημένος από τον πατέρα του Κρόνο…
Στο κατσικίσιο γάλα και τυρί αναφέρονται πολλές φορές τα ομηρικά έπη
και με το πέρασμα των αιώνων μέχρι τις μέρες μας
σε περιόδους που τροφή ήταν δυσεύρετη
η κάθε οικογένεια είχε την δική της κατσίκα
για να εξασφαλίσει την διατροφή όλων των μελών της
σε πείσμα της έλλειψης ποικιλίας φαγητών και εδεσμάτων..
Γάλα,
γιαούρτι,
βούτυρο,
μυζήθρα,
τραχανάς ,
γαλατόπιτες
γέμιζαν το τραπέζι μεσημέρι-βράδυ.

…Και η θεά τύχη πάντοτε μεριμνούσε
να είναι αρσενικό το ένα από τα κατσίκια για να πάρει την θέση
του" οβελίας αμνού" του Πάσχα.

Πρόσφατα:
·Στην στα δίσεκτα της κατοχής το γάλα της κατσίκας
αποτελούσε το κύριο έδεσμα όχι μόνο για τα αγροτικά νοικοκυριά
αλλά και για τους έλληνες αστούς
που εγκατέλειπαν νηστικοί και εξαθλιωμένοι τα σπίτια,
για να βρουν καταφύγιο σε γνωστούς, φίλους και συγγενείς της υπαίθρου
προκειμένου να σώσουν τα παιδιά τους από την πείνα.
·Μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του 1950 στην Ήπειρο
–καθαρά κτηνοτροφική περιοχή- εμείς οι αιωνόβιοι τώρα,
παιδιά των κτηνοτρόφων τότε με γάλα κατσίκας «αναθραφήκαμε».
Το γάλα των προβάτων από το προηγούμενο έτος ήταν υποθηκευμένο
να παραδίνεται στο έμπορο τυροκόμο.
Ούτε τον αγρό του την ώρα του αρμέγματος μπορούσε να προσεγγίσει κανείς.
·Στη δεκαετία του εξήντα,
η αποστολή της κατσίκας τροφού της οικογένειας πήρε τέλος.
Οι αγρότες των βουνών και των κάμπων
εγκατέλειψαν τις πατρογονικές εστίες
για να εισβάλουν στα αστικά κέντρα και στα Γερμανικά εργοστάσια..
·Σήμερα,
παρότι η κατσίκα έχει χάσει τον παραδοσιακό της ρόλο, δεν έπαψε
να κορφολογεί τους τρυφερούς βλαστούς των δένδρων και θάμνων
και την απίθανη πανίδα της ελληνικής υπαίθρου
ανεβάζοντας τον συνολικό γίδινο πληθυσμό στα 5,5 εκατομμύρια ,
ο οποίος μαζικά προσφέρει πολλών χιλιάδων τόνων γάλα (450.000)
και 45000 τόννων κρέατος κατσικίσιου.
· Ο απίστευτα μεγάλος ο γίδινος πληθυσμός
-ξεπερνά κατά πολύ το μισό του πληθυσμού των προβάτων-
παρά την ερήμωση της υπαίθρου
είναι από μόνος του η μεγαλύτερη απόδειξη της μεγάλης αποδοχής
που απολαμβάνει το γίδινο γάλα και τα παράγωγά του.

Την από χιλιετηρίδων ευρεία αποδοχή του κατσικίσιου γάλακτος
ως του κορυφαίου ποιοτικά,
έρχεται τώρα η επιστήμη της χημείας, της βιοχημείας και της διατροφής
με πληθώρα μελετών,
να επιβεβαιώσει με κριτήριο και αποδείξεις ακαταμάχητες.
Αποδείξεις και τεκμήρια 
που πιστοποιούν την ανωτερότητα του γάλακτος της Αίγας.
Αποδείχθηκε με ακλόνητη επιστημονική τεκμηρίωση ότι:
-Το κατσικίσιο γάλα,
 Έχει παρόμοια σύνθεση με εκείνο της αγελάδας με αρκετές όμως ουσιώδεις διαφορές
που το καθιστούν ασυναγώνιστο:
·Λιγότερες πρωτεΐνες αλλά ποιοτικά ασύγκριτα καλύτερες
·Λιγότερα λιπίδια
·Λιπίδια και πρωτεΐνες χωνεύονται πολύ ευκολότερα
·Χαμηλότερη περιεκτικότητα λακτόζης
 που κάνει το γάλα πιο ελαφρύ και πιο εύπεπτο
με αποτέλεσμα να είναι αναντικατάστατο
για τους λάτρεις του κατσικίσιου γάλακτος
και για αρκετές ευπαθείς ομάδες καταναλωτικών.
·Περιέχει επίσης αρκετά μεγαλύτερο ποσοστό ινοσιτόλης,
που συμβάλει αποφασιστικά στον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων
με συνέπεια να το καθιστά πιο εύπεπτο κα πιο ελαφρύ.
·Ενώ, το σε μεγάλη περιεκτικότητα ασβέστιο
 κατά την διαδρομή του μέσα στο έντερο
ενώνεται με περιττά για τον οργανισμό λίπη
δημιουργώντας σύμπλοκα εστέρων
τα οποία αποβάλλονται με τα κόπρανα.
·Οι πιο πρόσφατες έρευνες (Πανεπιστήμιο Davis) απέδειξαν ότι:
·Η αλλεργία που προκαλεί το αγελαδινό γάλα
οφείλεται στη πρωτεΐνη γαλακτοαλβουμίνη ,
·η οποία έχει τελείως διαφορετική δομή από εκείνη του κατσικίσιου.
Και είναι αυτή η διαφορά στη δομή της πρωτεΐνης
που κάνει το κατσικίσιο γάλα ασυναγώνιστο.

·Ωστόσο η επιστήμη ανέτρεψε αντίληψη πολλών δεκαετιών
που θεωρούσε το γάλα
ως μεγάλη και πολύ καλή πηγή ασβεστίου.
·Αποδείχτηκε ότι κατά τον βρασμό ή την παστερίωση του γάλακτος
καταστρέφεται το ένζυμο φωσφατάση
που εμπεριέχεται στο νωπό γάλα
και παίζει αποφασιστικό ρόλο στο μηχανισμό απορρόφησης του ασβεστίου.

Η σύσταση του κατσικίσιου γάλακτος
εξαρτάται κυρίως
 από την εποχή που αρμέγεται
και πολύ λιγότερο
από την φυλή του ζώου:

Την άνοιξη και το καλοκαίρι,
Η παραγόμενη ποσότητα είναι πολύ μεγαλύτερη με συνέπεια,
και η περιεκτικότητά του σε λίπος και πρωτεΐνες
να βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα:
Τους χειμερινούς μήνες το παραγόμενο γάλα είναι ποσοτικά λιγότερο
και περιέχει περισσότερο λίπος και πρωτεΐνες.
Βεβαίως στις οικόσιτες κατσίκες δεν παρατηρείται αυτή η απόκλιση
διότι διατρέφονται όλο το χρόνο με παρασκευαζόμενα σταθερά σιτηρέσια
και δεν εξαρτώνται από την χλωρομάζα των δένδρων και των θάμνων. 
 

Ελληνικά τυριά με κατσικίσιο γάλα:    

 
Έχει πλημμυρίσει η αγορά από τα αμιγώς κατσικίσια τυριά:
Φέτα κατσικίσια :
Δωδώνη,
Ήπειρος,
Καράλης,
Μπάφας
Για να αναφέρω μόνο τα πιο γνωστά κατσικίσια τυριά της Ηπείρου.
Από τα τυριά ΠOΠ
.το Κατίκι Δομοκού:
παρασκευάζεται σχεδόν αποκλειστικά από κατσικίσιο γάλα (κάποιες φορές συνδυάζεται με πρόβειο).
.Τυρί ΠOΠ είναι επίσης ,
.το «Ανεβατό» του νομού Γρεβενών κυρίως και ορισμένων περιοχών του νομού Κοζάνης που κατασκευάζεται αποκλειστικά από κατσικίσιο γάλα.
Πληθώρα τοπικών κατσικίσιων τυριών
Κάθε περιοχή και το δικό της .
.Το «τσαλαφούτι» παρόμοιο με το «κατίκι» είναι τυρί της Αιτωλοακαρνανίας
και της Ευρυτανίας παρασκευάζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από κατσικίσιο γάλα..
.Η κοπανιστή των Κυκλάδων,
.το μανούρι,
.το γαλοτύρι
παρασκευάζονται κυρίως από γίδινο γάλα είναι προϊόντα της Ηπείρου και της Θεσσαλίας…
.Ο μπάτζος της Κ. Μακεδονίας και Θεσσαλίας,
.Η ξινομυζήθρα της Κρήτης,
.Tο πηχτόγαλο Χανίων –εκτός εξαιρέσεων –παρασκευάζονται από γίδινο γάλα…
 

Αξίζει να σημειωθεί :

 
Την τελευταία πενταετία έχει παρατηρηθεί πραγματική έξαρση στην παραγωγή
κατσικίσιων τυριών και φέτας από κάθε μονάδα επεξεργασίας γάλακτος.
Μια ματιά στο διαδίκτυο είναι αρκετή
για εκπονήσει κανείς μεγάλο κατάλογο εργοστασίων και βιοτεχνιών
που διαφημίζουν το γίδινο ή κατσικίσιο τυρί:
Κατσικίσιο τυρί ΚΟΛΙΟΣ
Κατσικίσιο τυρί ΜΕΒΓΑΛ
Κατσικίσιο τυρί ΜΑΙΝΑΛΟ
Κατσικίσια Γραβιέρα ΜΑΙΝΑΛΟ
Κατσικίσιο τυρί ΟΛΥΜΠΟΣ
Κατσικίσιο τυρί ο βοσκός
Κατσικίσιο τυρί ΛΕΣΒΙΓΑΛ
Κατσικίσιο τυρί ΑΡΒΑΝΙΤΗ
ΚΑΤΣΙΚΙΣΙΟ ΤΥΡΙ ΜΑΣΤΕΛΟ –ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ
Κατσικίσιο τυρί ΒΙΟDAY-ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ….. κλπ

Η δε ΕΒΟΛ πέραν των βιολογικών τυριών άρχισε να διαφημίζει
και το παστεριωμένο-εμφιαλωμένο κατσικίσιο γάλα...
Αν δεν είναι το πρώτο,
είναι το δεύτερο η τρίτο κατσικίσιο γάλα